2024-yil 27-mart kuni O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining VMQ-157-sonli qarori qabul qilindi (kuchga kirgan: 28.03.2024). Qaror Davlat ta'lim standartlari (DTS) va davlat ta'lim talablarini ishlab chiqish hamda joriy etish tartibini takomillashtirishga qaratilgan.
Qarorning asosiy maqsadlari
- DTSlarni xalqaro tajriba va zamonaviy talablarga muvofiqlashtirish;
- Ta'lim turlarini YUNESKOning Xalqaro tasniflagichi ISCED-2011 darajalariga moslashtirish;
- Standartlarni ishlab chiqishda ekspertlar, o'qituvchilar va jamoatchilik ishtirokini ta'minlash;
- Kompetensiyaviy yondashuvni har bir DTSda mustahkamlash;
- Ta'lim bosqichlari va turlari o'rtasidagi uzviylik va uzluksizlikni ta'minlash.
Yangi tartib
Qarorga ko'ra, DTSlar quyidagi bosqichlardan o'tib ishlab chiqiladi:
- Tahlil bosqichi — joriy DTS va xalqaro tajribani o'rganish;
- Loyiha tayyorlash — ekspertlar guruhi tomonidan;
- Jamoatchilik muhokamasi —
dts.uzochiq portali orqali (2024-yil avgusticha ishga tushirilgan); - Tasdiqlash — vakolatli organ tomonidan;
- Joriy etish va monitoring — 2024/2025-o'quv yilidan bosqichma-bosqich.
Qamrov
Yangi tartib ta'limning barcha bosqichlarini qamrab oladi:
- Maktabgacha ta'lim;
- Umumiy o'rta ta'lim (boshlang'ich, umumiy o'rta);
- O'rta maxsus, professional ta'lim;
- Oliy ta'lim.
Boshlang'ich ta'limga ta'siri
Boshlang'ich ta'lim DTSi ham yangi tartib doirasida qayta ishlab chiqiladi:
- Nutqiy kompetensiya talablari aniqroq va o'lchanadigan qilib qayta yoziladi;
- Har bir sinf darajasida kutilayotgan natijalar batafsil ko'rsatiladi;
- Integrativ topshiriqlar uchun metodologik asos kuchaytiriladi;
- Baholash mezonlari PIRLS, PISA kabi xalqaro tadqiqotlarga moslashtiriladi.
O'qituvchilar uchun ahamiyati
Yangi DTSlar — bu shunchaki me'yor emas, balki o'qituvchining dars rejasini tuzishi, integrativ-kognitiv topshiriqlarni tanlashi va o'quvchilarni baholashi uchun aniq yo'l-yo'riqdir.
Qaror ta'lim sifatini yaxshilash, ayniqsa, boshlang'ich sinflarda nutqiy kompetensiyani rivojlantirish uchun zarur huquqiy-tashkiliy asos yaratadi.